Wszystkie prawa zastrzeżone ©Smart Business

 

Smart Business 

 

Wrocław/Warszawa

E-mail: biuro@sbusiness.pl

Tel: +735937860

Polub nas na Facebooku

Przydatne linki

 

Twoja poczta

Nowości

Partnerzy

 

      SmallBUSINESS B

       -prosto w prawo-

 

 

Z zaliczeniem konkretnego powiatu do obszaru czerwonego bądź żółtego wiążą się obostrzenia, które obejmują wesela i inne uroczystości rodzinne. Obecnie, na takich imprezach w powiatach objętych dodatkowymi obostrzeniami dopuszcza się uczestnictwo w strefie czerwonej – do 50 osób, z wyjątkiem obsługi; w strefie żółtej – do 100 osób, z wyjątkiem obsługi. 

 

Państwo Młodzi stają przed trudnym zadaniem minimalizacji liczby gości bądź nawet rezygnacji z wesela na czas pandemii. Co w takim wypadku z zawartymi umowami?

 

 

 

Po pierwsze, sięgamy do zawartej umowy. Analizę (każdej) umowy zaczyna się od stwierdzenia jej ważności, czy została zawarta we właściwej formie, czy strony były odpowiednio umocowane. Odpowiednio sporządzona umowa pozwala minimalizować straty obu stron. W umowie mogą znajdować się bowiem wyłączenia bądź ograniczenia działań stron umowy w konkretnych sytuacjach.

 

Po drugie, otwieramy Kodeks cywilny. 

 

 

#Siła Wyższa

 

Siła wyższa nie ma jednoznacznej definicji w przepisach Kodeksu cywilnego. Doktryna i orzecznictwo uznają ją za zdarzenie charakteryzujące się 3 cechami:

 

  • zewnętrznością, 

  • niemożliwością jego przewidzenia oraz 

  • niemożliwością zapobieżenia jego skutkom.

 

Co do zasady wybuch pandemii koronawirusa można uznać jako zdarzenie o charakterze siły wyższej. Zależeć to będzie jednak od zakresu wprowadzanych przez państwo środków bezpieczeństwa w celu zapobiegania rozprzestrzenianiu się pandemii.

Wystąpienie siły wyższej zwalnia z odpowiedzialności za niewykonanie zobowiązania. W tym wypadku jednak za każdym razem należy udowodnić, że to właśnie wystąpienie siły wyższej uniemożliwiło wykonanie umowy. Ciężar dowodu spoczywa bowiem na tej stronie, która swojego zobowiązania nie wykona.

 

#Rebus Sic Stantibus

 

Rebus sic stantibus, czyli inaczej klauzula nadzwyczajnej zmiany stosunków. Jeżeli z powodu jej wystąpienia wykonanie umowy wiązałoby się z nadmiernymi trudnościami albo groziłoby jednej ze stron umowy rażącą stratą, czego strony nie przewidziały przy zawieraniu umowy, wówczas sąd po rozważeniu interesów obu stron, zgodnie z zasadami współżycia społecznego, może:

 

  • oznaczyć sposób wykonania zobowiązania lub

  • oznaczyć wysokość świadczenia lub

  • orzec o rozwiązaniu umowy – rozwiązując umowę sąd może w miarę potrzeby orzec o rozliczeniach stron, kierując się zasadami współżycia społecznego.

 

Strona umowy, która z powodu wystąpienia pandemii, nie może wykonać zobowiązania lub wykonuje je w sposób niewłaściwy, może próbować wykazać, że wystąpiła nadzwyczajna zmiana stosunków. Jednakże to dopiero sąd może oznaczyć odmienny niż w umowie sposób wykonania zobowiązania, np. poprzez ustalenie innego terminu wykonania zobowiązania lub ustalenie odmiennej ceny. Będzie się to wiązało z procesem cywilnym.

 

#Niemożliwość Świadczenia

 

Niemożliwość świadczenia, za którą nie odpowiada żadna strona

 

Jeżeli jedno ze świadczeń wzajemnych stało się niemożliwe do spełnienia, za co żadna ze stron nie odpowiada, strona, która miała takie świadczenie spełnić, nie może żądać świadczenia wzajemnego, a w wypadku, gdy je już otrzymała, obowiązana jest do zwrotu według przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, zgodnie z art. 495 § 1 KC.

 

Jeżeli świadczenie jednej ze stron stało się niemożliwe do spełnienia tylko częściowo, strona ta traci prawo do odpowiedniej części świadczenia wzajemnego. 

 

Wobec tego, jeżeli gości weselnych miało być zgodnie z umową 150, lecz impreza weselna ma odbyć się w strefie czerwonej bądź żółtej i maksymalna liczba dopuszczalnych gości wynosi 100 lub 50, wówczas można powołać się na niemożliwość świadczenia częściową. Przedsiębiorca może w takim wypadku wykonać umowę w zakresie nie przewidywanej w umowie liczby uczestników, a zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2020 r. – 50 bądź 100. 

 

Para młoda może od umowy, której świadczenie stało się częściowo niemożliwe do spełnienia, całkowicie odstąpić, jeżeli wykonanie świadczenia częściowo nie miałoby dla niej znaczenia ze względu na właściwości zobowiązania albo ze względu na zamierzony przez nich cel umowy, znany oczywiście przedsiębiorcy. 

 

W takim wypadku musi dojść do rozliczenia stron. Jeśli w umowie było określone, że młodzi wpłacają zaliczkę, to podlega ona zwrotowi. Zadatek co do zasady jest bezzwrotny, jednak w razie rozwiązania lub niewykonania umowy wskutek okoliczności, za które żadna ze stron nie ponosi odpowiedzialności, zadatek także powinien być zwrócony.

 

 

 

Skutki niewykonania zobowiązań i odpowiedzialność dłużnika

 

 

#Niedokonanie zapłaty w terminie

 

Niedokonanie zapłaty w terminie lub w pełnej wysokości zobowiązuje dłużnika do zapłaty odsetek ustawowych za opóźnienie – jest to roszczenie wierzyciela niezależne od tego, czy wierzyciel poniósł szkodę, czy dłużnik jest winny opóźnieniu, czy opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi (również w przypadku pandemii koronawirusa). Dłużnik może wnieść o odroczenie zapłaty odsetek. 

 

W razie zwłoki dłużnika wierzyciel może żądać dodatkowo naprawienia szkody na zasadach ogólnych. 

 

 

#Niewykonanie zobowiązań niepieniężnych

 

Postanowienia o skutkach niewykonania zobowiązania niepieniężnego lub nienależytego wykonania zobowiązania najprawdopodobniej zostały zawarte w umowie. Umowa może określać odpowiedzialność odszkodowawczą dłużnika, kary umowne, czy postanowienia o odstąpieniu od umowy.

 

#Naprawienie szkody

 

Dłużnik obowiązany jest naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania. Dłużnik jednak może uchylić się od odpowiedzialności za szkodę poniesioną przez wierzyciela, zgodnie z art. 471 KC. Przepis ten przewiduje brak ponoszenia odpowiedzialności przez dłużnika, jeżeli niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi, a rozprzestrzenianie się pandemii koronawirusa taką okolicznością jest.

 

#Kara umowna

 

Można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy - kara umowna, od której dłużnik, bez zgody wierzyciela, nie będzie mógł się zwolnić. 

 

Jednakże, co istotne, wysokość kary umownej nie może być „rażąco wygórowania”! 

 

Jeżeli zobowiązanie zostało w znacznej części wykonane, dłużnik może żądać zmniejszenia kary umownej. To samo dotyczy wypadku, gdy kara umowna jest rażąco wygórowana.

 

„Kara umowna stanowi surogat odszkodowania z tytułu nienależytego wykonania zobowiązania, co oznacza tożsamość przesłanek odpowiedzialności kontraktowej na podstawie art. 471 KC i art. 483 KC, o ile nie zostaną zmodyfikowane przez strony umowy. Z przywołanych przepisów wynika, że dłużnik, który nie wywiązał się z obowiązków umownych, ponosi co do zasady odpowiedzialność kontraktową, o ile nie udowodni, że nienależyte wykonanie zobowiązania było następstwem okoliczności, za które nie odpowiada. Obowiązkiem wierzyciela jest zatem tylko wykazanie istnienia więzi obligacyjnej (ważnie zawartej umowy, niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania przez dłużnika, a także faktu poniesienia oraz wysokości szkody). Dłużnika, który chce się uwolnić od odpowiedzialności kontraktowej, obciąża natomiast obowiązek wykazania, że nienależyte wykonanie zobowiązania jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności.” (Wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 18 grudnia 2019 r., V AGa 78/19)

 

 

 

 

 

Należy jednak zawsze pamiętać o tym, że każda sytuacja powinna zostać potraktowana odrębnie. W razie zaistnienia wątpliwości, warto sięgnąć po indywidualną poradę prawną. Zapraszamy do kontaktu!

 

 

Gabriela Waszkiewicz

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Podstawa prawna: 

- Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii

- Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

 

Źródła:

- https://www.gov.pl/web/koronawirus/regionalne-obostrzenia-dla-wybranych-powiatow

- Robert Gniezdzia, „Wpływ koronawirusa na umowy z kontrahentami”

- https://www.prawo.pl/biznes/co-umowami-na-organizacje-wesel-po-wprowadzeniu-ograniczenia,502347.html

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Umowy z kontrahentami a pandemia na przykładzie wesel. Czy można całkowicie odstąpić od umowy?

21 sierpnia 2020

Więcej naszych artykułów

23 marca 2021
W swojej działalności (generalnie bez znaczenia czy jesteś Zamawiającym czy Wykonawcą) jako np. programista, freelancer tworzysz programy komputerowe czy też aplikacje, przyda Ci się kompletny zestaw umów. Przyzwyczailiśmy się już
14 marca 2021
Programy komputerowe może być pojmowane jako dzieło na gruncie prawa autorskiego i praw pokrewnych i podlegają z tego tytułu odpowiednim środkom ochrony. W praktyce w wielu przypadkach dochodzi bowiem do
28 sierpnia 2020
  Prawnicy Apple są jak zawsze czujni. Firma złożyła w amerykańskim Urzędzie Patentów i Znaków Towarowych skargę przeciwko Prepear, niewielkiemu start-upowi, za umieszczenie w swoim logo gruszki. Prepear to darmowa aplikacja,